'2020 Nüfus Artış Hızındaki Anormal Düşüşünün Nedenleri Araştırılsın' Habib Eksik: 2020 yılı nüfus artış hızındaki anormal düşüşünün nedenleri ...           • Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı Kolorektal kanser (KRK) yaygın ve ölümcül bir hastalıktır. İnsidans ve mortalite or...           • İl Özel İdaresi 2020 yılı Faaliyet Raporu Oy Birliğiyle Kabul Edildi 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 39. Maddesi, 5018 Sayılı kamu mali yönetim ve kont...           • Milli Eğitim Müdürü Hakan Gönen Velilerle Çevrimiçi Görüştü 2 Martta başlayan yüz yüze eğitim nedeniyle Iğdır İl Milli Eğitim Müdürü ...           • TADDEF’ten Ak Parti Kadın Kolları İl Başkanına Teşekkür Belgesi Türkiye Azerbaycan Dostluk Dernekleri federasyonu Genel Başkan yardımcısı ve Iğdır Azerbaycan...           • İç İşleri Bakanlığından “Dinamik Denetim Süreci” Genelgesi Bakan Soylu'nun duyurduğu genelgenin ayrıntıları açıklandı... İçişleri Bakanlığı'nd...           • Umut Partisi Genel Başkanı: Sivil Anayasa Mı? Neden? Sivil bir Anayasa isteyen iktidar ve bağlıları 1982 Anayasasının Askeri vesayetin izlerini taşıdığ...           • Milli Eğitim Müdürü Hakan Gönen Okulları Ziyaret Etti Iğdır il Milli Eğitim Müdürü Hakan Gönen, Iğdır ilinin düşük riskli ...           • Melekli Belediyesi Ve Kasabadaki Hayvancılık İşletmelerine Ziyaret Iğdır Merkez İlçeye bağlı Melekli Beldesi Belediye Başkanı Eray ÇOŞAR İl Tarım ve Or...           • Milli Eğitim Müdürü: Iğdır'da Yüz Yüze Eğitim Bugün Başladı Iğdır il Milli Eğitim Müdürü Hakan Gönen, Iğdır ilinin düşük riskli ...           
Site İçi Arama
Haber Arşiv
     
Son Videolar

Iğdır Valisinden Yağmur Şiiri
533 İzlenme, 0 Yorum

Kul Yusuf Kümbeti
2528 İzlenme, 0 Yorum

Ahura Mazda Iğdır'da
2571 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Ejder Kervansarayı
2834 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır Şahmeran Efsanesi
2992 İzlenme, 0 Yorum

Yüksel Babal Nice Yıllara
2758 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır'dan Defile Görüntüleri
2753 İzlenme, 0 Yorum

Çözüm Sürecine Dövmeli Destek
2972 İzlenme, 0 Yorum

Navên Kurdi Bidin Zarokên Xwe
2623 İzlenme, 0 Yorum

Iğdır kMM'den Görüntüler
2506 İzlenme, 0 Yorum

Iğdırlı STK'lardan BARIŞ Çağrı
2883 İzlenme, 0 Yorum

Dengbej Zahiro İdîr'e Dibeje
2792 İzlenme, 0 Yorum

Aşık Hizani Iğdır Eşliğinde
2791 İzlenme, 0 Yorum

Dengbej Sesi Eşliğinde Iğdır
2624 İzlenme, 0 Yorum

Bî Kurdi İdîr
2632 İzlenme, 0 Yorum
Iğdır Nöbetçi Eczaneler

'Dengbejlik Kürt Yaşamının Tarih İzidir'

Çocukken severek seslendirdikleri kilamları ancak büyüdükçe anlayabildiklerini dile getiren dengbej Sidîkê Farqinê, “Kürt yaşamının tarih izidir” dediği dengbejlik kültürünün yok olmaması için gençlere seslendi.

Kürt tarihinde ve sözlü edebiyatında önemli bir yere sahip olan dengbejler, binlerce yıl önce yaşanan savaşları, göçleri, aşkları ve doğa sevgisi gibi birçok konuyu kilamları ile günümüze taşıdı. Bu geleneğe gönül verip, sürdürenlerin sayısı bugün azalmış olsa da Diyarbakır’daki dengbejlerin bir kısmı, Büyükşehir Belediyesi bünyesinde 2007’de oluşturulan Dengbej Evi’nde bir araya getirildi.

Fakat belediyeye 1 Kasım 2016’da kayyım atanması ile birlikte dengbejlerin büyük bölümü halk iradesinin gasp edildiği kayyıma uygulamasına tepki olarak buradan ayrıldı ve hünerlerini kentin tarihi Sur ilçesinde yer alan Dicle Fırat Kültür Evi’nde sergilemeye başladı.

Bu dengbejlerden biri de halk arasındaki “Sidîkê Farqinê” olarak tanınan 55 yaındaki Sıtkı Baran. 1966 yılında Diyarbakır’ın Kulp (Pasur) ilçesine bağlı Xerzika (Tuzla) köyünde dünyaya gelir. 7 kardeşi olan Baran, ailesi ile beraber tarım ve hayvancılık yaparak geçimini sağlar. Tüm zorluklara rağmen köyde yaşayan Baran ve ailesine, 1985 yılında askerler tarafından koruculuk dayatılır. Koruculuğu kabul etmeyen Baran ve ailesi, canlarını kurtarmak için evlerini, tarlalarını ve tüm hayvanlarını bırakıp Silvan’a (Farqin) göç eder. Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’nde yaklaşık 28 yıl çalışıp, 2019 yılında emekli olduktan sonra Diyarbakır kent merkezine yerleşen Baran, çocukken dilinden düşürmediği klamları bugün Dicle Fırat Kültür Merkezi’nde seslendiriyor.

Baran, hayatında önemli bir yere sahip olan dengbejlik kültürünü Mezopotamya Ajansı’na (MA) anlattı.

Dengbejlerin Kilamlarını Dinleyerek Büyüdü

Sözlerine “Dengbejlik kutsal ve güzel bir kültürdür, Kürtlerin yaşamının bir tarih izidir” diyerek başlayan Baran, küçük yaşta dengbejlerin kilamlarını dinleyerek büyüdüğünü dile getirdi.

Çocukken ne köyde ne de şehir merkezinde tanınmış dengbejleri görme fırsatının olmadığını söyleyen Baran, “Bizim dönemde degbejlerle bir araya gelme şansımız yoktu. Sadece kasetleri alıp dinleyebiliyorduk. Silvan’a göç edene kadar dengbejleri görme, cemaatlerine katılma şansımız olmadı. Zaten bizim köyde dengbej de yoktu. Son 15 yıldır da dengbejleri çağırıp misafir ettik, cemaatler oluşturup dinledik onları. Eskiden Erivan Radyosu vardı ve sadece bir saat Kürtçe şarkı söylenirdi. Yaklaşık 40 yıl önce bizler, Erivan Radyosu’ndan Kürtçe şarkıları dinlerdik. Biz radyonun yanından kalkmazdık, Kürtçe şarkılar söylenilecek diye.  Ondan sonra kasetler çıkmaya başladı ve Şakiro, Reso, Hüseyno, Zahiro’nun kasetleri çıktı. Kasetlerini alıp onları dinlemeye başladık” diye belirtti.

‘Çocukken sevdik, büyüdükçe anladık’

Çocukken sevdiği için dinlediği kilamlara, büyüyüp söylenenleri anladıkça daha fazla ilgi duyduğunu ifade eden Baran, şunları söyledi: “Dengbejliği çok seviyorduk, çünkü bizler için çok güzel bir kültürdü. İnsanlarımız dertlerini, sorunlarını dile getiriyor. Binlerce yıllık tarihin içerisinde yaşananları makamlaştırarak bugünlere dengbejlikle taşındığını görüyoruz, bu yüzden kutsaldır bizler için. Dengbejleri dinlediğimiz zaman bir anlamının olduğunu görüyoruz. Dengbejliğin içinde yer alan her kelimenin anlamı var, boş şeyler değil. Tamamıyla var olmuş yaşanmış gerçekliklerdir, sözlü olarak bugüne getirilmiş. Halkın dertlerini bugüne kadar getirmişler”

'Bu kültürü seven çok gencimiz var'

Baran, klamlar seslendirdikleri programlara gençlerin yoğun ilgisini gördüklerinde çok sevindiklerini de söyledi.  Baran, “Çünkü bu kültürü öğreniyorlar ve bu dengbejlik kültüründe neyin dile getirildiğini öğreniyorlar. Dengbejliğin yok olacağını düşünmüyoruz, ileriki zamanlarda daha da artacağını düşünüyoruz. Çünkü bu kültürü seven çok gencimiz var. Şimdilerde sosyal medya üzerinde geçlerimizin de dengbêj kilamlarını söylediğini görüyoruz ve bundan da mutluluk duyuyoruz. Dengbejliğin geleceğe taşınacağından da ümitliyiz”, sözleriyle dengbejliğin son bulmayacağına inandığını dile getirdi.

Daha önce Kültür Evi’ne gelen konuklara haftada bir gün program sunduklarını, bugünse pandemiden kaynaklı programlara ara verdiklerini anlatan Baran, şöyle devam etti: “Dengbejlik tarihe ışık tutan kilamlar olmakla birlikte aşka dair söylenilen klamlar da var. Ben en çok aşk üstüne kilamları söylüyorum. Çünkü gençken istesen de istemesen de aşık oluyorsun. Biz de oldu bu durum. O yüzden en çok aşk kilamlarını söylüyorum. Bazen dengbej divanı oluşturduğumuzda sürekli tarih savaş klamlarının söylenmesinden dolayı tepki gösterenler de oluyor.  O yüzden aşk kilamları da söyleniliyor cemaatte. Mesela bir kadın ile erkek birbirine aşık oluyor, kavuşamıyorlar. Onlar da kavuşamamalarını dengbejlikle dile getiriyorlar. Ben de bu durum böyle gerçekleşti” ifadelerinde bulundu.

Gençlere Seslendi

Baran, son olarak gençlere şu çağrıda bulundu: “Talebimiz gençlerimizin buraya gelmesi, bizleri dinlemeleri, bu kültürü devam ettirmeleridir. Böylelikle bu kültür de yok olmaz. Gelsinler bu kültürü öğrensinler. Bizler bu kültürün devam etmesi için elimizden geleni yapıyoruz. Pandemi bittikten sonra hafta da bir veya iki kez bu programı devam ettireceğiz. Bu kültürü de bırakmayacağız.” (MA)

Haber tarihi: 17 / 02 / 2021
Haber Okunma: 179
Haber Yorumları: 0


Paylaş: Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google




Önceki: Gıda Güvenliği İçin Denetimler Devam Ediyor
Sonraki: 2016-2020 Iğdır Üniversitesi Faaliyet Raporu Yayınlandı




Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad *
E-Mail
Kalan karekter sayısı:
Yorum *
Güvenlik kodunu giriniz:
captcha
*
(* Doldurulması zorunlu alanlar)




Köşe Yazıları
Facebook
Twitter
Paylaş
Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google
Fotoğraf Galerisi
Iğdır Resmi Siteler
Gazeteler
İstatistikler
Toplam: 1816666
Aktif: 29
Bugün: 691
Dün: 1331

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz veya Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

İçerik Rss - Haberler Rss

Tasarım ve Programlama: Iğdır Doğuş Gazetesi