Türkiye’de İklim Değişikliği Algısı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) bu hafta Antalya’da başladı ve 20 Kasım’a kadar sürecek. Konferansla birlikte iklim değişikliği Türkiye’nin gündeminin üst sıralarına taşındı. BGBY’nin 27. sayısında Türkiye’nin sera gazı emisyonlarını ele almıştık. Bu hafta Türkiye Genel Sosyal Araştırması (TGSS) 2024 verileri üzerinden Türkiye toplumunun iklim değişikliğine bakışını inceliyoruz.

TGSS katılımcılarına iklim değişikliğinin büyük ölçüde doğal döngülerden mi yoksa insan faaliyetlerinden mi kaynaklandığını soruyor. Katılımcıların %39,2’si iklim değişikliğini insan faaliyetlerine, %38,9’u doğal döngülere bağlıyor. Dolayısıyla toplum, iklim değişikliğinin nedeni konusunda neredeyse ikiye bölünmüş durumda.. Her altı kişiden biri iklim değişikliğinin nedenini bilmediğini söylüyor. İklim değişikliğinin varlığına inanmayanların oranı %4,4’te kalıyor.

İklim değişikliğinin nedenine ilişkin görüşler en belirgin biçimde eğitim düzeyine göre ayrışıyor. İlkokul ve altı eğitimli katılımcıların %25,5’i insan faaliyetlerini işaret ediyor ve %29,2’si bilmediğini belirtiyor. Lisans ve üzeri mezunlarda insan faaliyetlerini işaret edenlerin payı %52,9’a yükselirken aynı grupta bilmediğini söyleyenlerin oranı %6,8’e geriliyor (p<0,001).

TGSS ayrıca katılımcılardan 18 farklı konunun Türkiye için ne ölçüde tehdit oluşturduğunu 0 ile 10 arasında puanlamalarını istiyor. Listenin başında 9,19 ortalama puanla hayat pahalılığı ve 9,16 ile enflasyon yer alıyor. İklim değişikliği 7,81 puanla 15. sırada bulunuyor. Çevre kirliliği ise 8,32 puanla 12. sırada. Boşanmalar, eşcinsellik ve başıboş sokak hayvanları dışında en düşük tehdit puanını iklim değişikliği alıyor. Katılımcılar iklim değişikliğini ve çevre kirliliğini diğer konulara göre nispeten daha az tehdit edici buluyor.

Tehdit algısı cinsiyete ve yaşa göre farklılaşıyor. Kadınlar iklim değişikliğine ortalama 8,10, erkekler 7,53 puan veriyor (p<0,001). Yaş grupları arasında iklim değişikliğine en düşük tehdit puanını 18 ile 24 yaş arasındaki gençler veriyorken bölgeler arasında da Güneydoğu Anadolu 7,17 puanla en alt sırada yer alıyor (p<0,001).

Gündelik davranışlar tutumlardan farklı bir dağılım gösteriyor. Katılımcıların %42,8’i cam, metal, plastik ve kâğıt atıkları geri dönüşüm için sık sık ya da her zaman ayırıyor. Atıklarını hiç ya da nadiren ayıranlar %29,5’lik bir kesim oluşturuyor. İklim değişikliğini doğal döngülere ve insan faaliyetlerine bağlayanların geri dönüşüm oranları birbirine yakın seyrediyor. Tehdit algısı geri dönüşümle daha belirgin bir ilişki gösteriyor. İklim değişikliğine 10 puan verenlerin %49,4’ü, 5 ve altında puan verenlerin %37,0’ı atıklarını düzenli olarak ayırıyor (p<0,001).

Bölgeler arasındaki fark bundan da geniş bir aralığa yayılıyor. İstanbul’da atıklarını düzenli olarak ayıranların oranı %51,7’ye ulaşıyor. Güneydoğu Anadolu’da aynı oran %30,2’de kalıyor (p<0,001). Eğitim düzeyine göre oran ilkokul ve altı eğitimlilerde %34,5, lisans ve üzeri mezunlarda %53,3 seviyesinde bulunuyor (p<0,001).

Haber tarihi: 11 / 11 / 2026
Haber Okunma: 83
Haber Yorumları: 0

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)