İstiklal Marşı Arapça Söylenirse! - Zeki SARIHAN

İstiklal Marşı Arapça Söylenirse!

Yazar: Zeki SARIHAN |  Tarih: 06 / 04 / 2026 |  Yazı Okunma: 92

---

12 Mart 1921’de Türkiye Büyük Millet Meclisinde heyecanla okunan ve millî marş olarak kabul edilen İstiklal Marşı için her 12 Mart günü bazı okullarda törenler yapılır.

 

Bu yılki programlardan biri Karaman İmam Hatip Lisesinde yapılmış. Öğrenciler, Marşın bütününü okuduktan sonra ilk iki dörtlüğü de Türkçesi ile birlikte Arapça olarak da okumuşlar. Bu olay basında yer alınca bazı çevreler kıyameti kopardılar.

 

Türk İstiklal Marşı’nın başka bir dilden okunmasının ne gibi bir sakıncası olduğu anlaşılamadı. Aksine, bir ülkenin halkı, millî marşlarının başka dillere de çevrilmesinden ve söylenmesinden gurur duymalıdır.

 

Türkiye garip olayların ülkesi hâline gelmiştir. İstiklal Marşı’nın Arapça söylenmesinden  sorun çıkarılması da bunun örneklerinden biridir.

 

Türk İstiklal Marşı, bir Batı dilinden, hatta Hintçe, Çince, Japonca, Moğolca söylenseydi, biz Türkler bundan herhâlde gurur duyardık. Tepki şu iki şeye. Birincisi İmam Hatip Okulu öğrencileri tarafından söylenmesi, ikincisi Arapça söylenmesi. Bu iki kavram, yani Arapça ve İmam Hatip okulları Türkiye’nin yarınını değil, dününü çağrıştırıyor.

 

Türkiye’de iktidarda bulunan veya iktidara yakın bazı çevrelere göre Kur’an Arapça indiği için  bu dil kutsaldır. Herkesin bu dili öğrenmesi gerekir. İmam Hatip okullarında öğretilen Arapça ise yabancı bir dil değil, adeta laik devlet tarafından kenara itilmiş esas dildir! Bu anlayış, Türk modernizmi tarafından daha Meşrutiyet döneminden başlayarak özellikle Cumhuriyet döneminde reddedilmiş, Türkçe, Arapça ve Farsçanın etkisinden kurtarılmaya çalışılmış, Arapçanın kullanılması ibadet diliyle sınırlanmıştır. Hatta ibadetin Türkçe yapılması için girişimlerde de bulunulmuştur.

 

Ancak, 12 Mart’ta İstiklal Marşı’nın kabulünün yıldönümünde yapılan anma toplantısında Marşın Arapça söylenmesinden patırtı çıkarmanın da anlamı yoktur. Okullarımızda esas yabancı dil İngilizcedir. O okullarda  Marşın İngilizce de okunması çok hoş olur. Belki bunu deneyen okullar da vardır ama Batı dilleri, çağdaş uygarlığın dili olarak kabul edildiğinden bu konuda bir tepki duyulmamıştır. Herhâlde bundan sonra da duyulmayacaktır.

 

DİLLER GERİCİ DEĞİLDİR

 

Dünyanın en zengin dillerinden biri olan Arapça, gerici bir dil değildir. Zaten dilin gericisi, ilericisi, kapitalisti veya sosyalisti olmaz. Söyler misiniz Türkçemiz bunlardan hangisidir? Diller alt yapı ve üst yapı kavramları içinde değerlendirilemez. Onlar bir milletin anlaşmasını sağlama aracıdır. Arapça da Arap halklarının anlaşma aracıdır. Araplara “gerici” demek de gerçekle bağdaşmaz. Arap dünyasında da bağımsızlık ve devrim özlemini yansıtan nice metinler vardır. Türkler nasıl küfürlerini de dualarını da Türkçe ile yapıyorlarsa Araplar da küfürlerini de, ibadetlerini de kendi dillerinden yapıyorlar.

 

Dil ve yazı hakkında şartlanma, gördüğü her eski yazılı metni kutsal bir metin zanneden anlayışla, onu gerici bir metin zanneden “inkılapçı” anlayış aynı yanılgı içindedirler. Unutmamak gerekir ki, Kurtuluş Savaşı’nın bütün metinleri Arap Alfabesini temel almış eski yazıyla yazılmış, İlerilik ve gerilik yazıda değil, içeriğindedir. Bakınız günümüzde bütün insanlığı tehdit eden emperyalist söylemler (Trump’ın ağzından duyulduğu gibi)  İngilizce olarak dile gelmektedir. Buna karşılık emperyalist, gerici olan İngilizce değildir.

 

ARAPÇA’YA ÇEVRİLMİŞTİ

 

Kurtuluş Savaşı Hükümeti, Meclis’te kabulünden sonra İstiklal Marşı’nı bazı dillere çevirterek  yayımlamıştır. Bundaki amaç, Türklerin verdiği bağımsızlık savaşının mesajlarının başka milletlere anlatmak olmalıdır. Akif’in başyazarı olduğu Sebilürreşat dergisi 30 Nisan 1921 tarihli sayısında İstiklal Marşı’nın Farsçaya, Almancaya, İngilizceye, Fransızcasını basmıştır basılmıştır. Mehmet Akif, Afgan Elçiliğine giderek Marşın Farsça bir çevirisini eliyle Elçi Ahmet Han’a sunmuştur.

 

Şu haber de konumuz açısından ilginçtir: “İstiklal Marşı: Şam’da maruf bir Arap şairi Burdur Mebusu Mehmet Akif Beyefendi’nin İstiklal Marşı’nı Arapçaya tercüme ederek tekmil Suriye gazetelerinde neşrettirmiştir. Arap musikişinasları marşı bestelemekle meşguldürler. Hâkimiyeti Milliye No 280, 2 Eylül 1921, Sayfa 2, sütun 6; Vakit, No 1366, 29 Eylül 1921; Sayfa 2, sütun 4; Marşın Arapça bir çevirisi için bkz. Safahat, Gonca Yayınları 1993, s. CXXII’den sonra) (Zeki Sarıhan, Vatan Türküsü, İstiklal Marşı Tarihi ve Anlamı, geliştirilmiş 4. Basım, Ulusal Eğitim Derneği, Ankara 2008, s. 61)

 

Sonuç olarak, Anma gününde İstiklal Marşı’nı başka bir dilden de okuyabilen öğrencilerimizi kutlamak gerekir. Kuşkusuz onlar İstiklal Marşı’nda dile getirilen milletin özgürlüğünü ve vatanın bağımsızlığını istemeseler bunu yapmazlardı.

 

Batı dillerinden eğitim yapan okullarımızın öğretmen ve öğrencileri de İstiklal Marşı’nı o dillere çevirseler, Türklerin bağımsızlıkta ne kadar kararlı olduğunu göstermelerine vesile olurlardı.

 19:11

Yazarın diğer yazıları
Cumhuriyetçiler Kurultayı Ve Halkçılık Yalçın Küçük: Dikkatleri Üzerinde Toplamak İstiklal Marşı Arapça Söylenirse! Sosyalizm Öldü Mü? İlber Ortaylı ABD-İran Savaşı: Dış Tehdit Karşısında Üç Kırılma Noktası Okullarda Ramazan Etkinlikleri: Devletin Dini Adalettir Özgür Özel'e Açık Mektup Köy Enstitüleri Sürprizi: ŞEHİR BURJUVA DEMEKTİR 68’liler Sosyalisttir Acı Patlıcanı Kırağı Çalmaz Her Dindar, İyi İnsan Mıdır? Al Birini Vur Ötekine! 2025'te Yazı Hayatım 2025’te Neler Okudum Biraz “Milliyetçilik” Lütfen! Cellâdına Âşık Olma Meselesi Medyamızın Acıklı Dururmu CHP İmralı’ya Neden Gitmiyor? İddianame ATATÜRK Fatsa’da Sosyalist-Kemalist İttifakı Cumhuriyet Kavgası Kürt Sorunu Böyle Çözülmez Fatsalı Sarıhan Sülalesinde Politik Tercihler Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırmalı? Uşak'ta iki gün Fatsa'da sekiz gün Kaldıralım sınıfları Tatil kültürü Kokuşma dibe vurdu Balık baştan koktu Mini etekle devrim yapamayız Alevi ve Kürt cumhurbaşkanı yardımcıları Mutaassıp, Ümmetçi, İslamcı, Şeriatçı CHP için: Hattı müdafaa yoktur, Sathı müdafaa vardır Eğitimimizin Dört Büyük Sorunu İnceldiği Yerden Mi? Hanım Kırar Bardağı Kaza Olur… Yüz Yıl Sonrasını Kim Bilebilir? Kürtler, Lozan ve Demokrasi Yüz Yıllık Bir Tabu Yıkılırken Sırrı Süreyya Önder'le Bizim Eve Ayda Kaç Lira Giriyor? 23 Nisan 1920'de Neler Olmuştu Köy Enstitüleri Yeniden Açılabilir Mi? Doğrusunu Söylemek Gerek Yoksullar Neden Sağcıdır? CHP’ye Çekilen Operasyon: KİM KAZANDI KİM KAYBETTİ? Üçüncü Dalganın Niteliği Pişmiş Aşa Su Katmak Gibi Olmasın Ama… İmam Hatip Okulunda Konferans Vermek! Öcalan’ın Çağrısı Üzerine: BAHARA BİR ŞEY DİYEN VAR MI? TÜSİAD’ın Açıklaması hakkında:Sınıf Mücadelesi Keskinleşiyor Ne Amerika Ne Rusya Tam Bağımsız Türkiye Muhalefetin Cumhurbaşkanı Adayı Nasıl Belirlenmeli? Esat'ın Posterleri Ayaklar Altında! Cehennem Odunu!” Suriye, Yağma Hasan’ın Böreği Mi? Sosyalistler Neden Oy Alamıyor? Muazzez İlmiye Çığ’ın Misyonu Ne İdi? Faşizmin Ayak Sesleri Kovsan Da Gitmez Okul Müdürlerini Neden Öğretmenler Seçmesin? Kadın Cinayetleri: NE BU ŞİDDET BU CELAL?

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)