Bir Ahmet Telli Yazısı - Zeki SARIHAN

Bir Ahmet Telli Yazısı

Yazar: Zeki SARIHAN |  Tarih: 13 / 07 / 2026 |  Yazı Okunma: 123

---

Şair Ahmet Telli, 79 yaşında hayatını kaybetti. Ankara’da Necatibey Caddesi’nde İnşaat Mühendisliği Odasının arkadaşları ve hayranları tarafından hıncahınç doldurulan geniş konferans salonunda 3.5 saat süren bir törenden sonra Karşıyaka Mezarlığında toprağa verildi.

Telli için düzenlenen tören, öldüğü farz edilen Türkiye sosyalizmin güçlü bir tortu olarak yaşadığını gösterdi. Konuşmalarda devrime, sosyalizme, halkların kardeşliğine bol bol vurgu yapıldı. Gönderilen çelenkler de sosyal demokratlardan başlayarak Marksitlere kadar çeşitli çevrelerin, örgütlerin imzasını taşıyordu.

1968’de Gazi Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünde benden bir alt sınıftaydı. Sınıfta Öner Yağcı, İbrahim Sevimli gibi gençlerle birlikteydi. 1971’de mezun oldu. Kurtuluş Grubundandı.

“BEN ŞİİR YAZIYORUM”

1977’de eşimle İnebolu’da çalışırken Ahmet’in de aynı ilçeye bağlı Doğanyurt Ortaokulu’na sürgün geldiğini öğrenip ziyaretine gittik. Doğanyurt, Cide yolu üzerinde küçük bir yerleşim yeriydi.

Ahmet, bize şiirler yazdığını söyledi ve bunlardan bir kısmını okudu. Ben şair deyince Nazım Hikmet, Ahmet Arif, Fazıl Hüsnü Dağlarca veya Külebi, Kansu gibi olanları severdim. Sözünü doğrudan ve güzel söyleyen. Karacaoğlan, Pir Sultan Abdal gibi. Ahmet’in şiirleri bunlara benzemiyordu. Ona dedim ki: “Bayram törenlerinde topluluklara okunacak şiirlerin var mı?”

Yoktu! Bunlar başka tarz şiirlerdi. Sözcük ve dizelerden bir anlam çıkarmak için biraz düşünmek gerekecekti! Ahmet’in o gün bize okuduğu şiirlerin kitaplarında yer alıp almadığını bilmiyorum.

1981’de tutuklanmış, eşim de avukatlığını yapmıştı. Fazla yatmadı. 12 Ocak 1982’de eşi Aysel’le ziyaretimize geldiler. Ben Nisan 1983’te 1402 sayılı yasa ile meslekten uzaklaştırılınca Ahmet de öğretmenlik yapmıyordu. Devlete karşı bir jest olarak o sırada yönettiği Yazko Edebiyat Yayınlarından bir kitabımı basabileceklerini söyledi.

Unutulmayan Öğretmenler (1984) kitabım için Ahmet’ten de bir öğretmenini anlatmasını istedim. Hasanoğlan İlköğretmen Okulunda unutamadığı “iyi” değil, fakat “kötü” öğretmenlerini anlattı.

Eşimle Mart 1986’da tutuklanıp Ordu Efirli cezaevine bir ay kadar tutuklu kaldıktan sonra bırakıldığımızda Ahmet, geçmiş olsuna geldi ve birkaç da kitap getirdi. 2 Nisan 1988’de Öğretmen Dünyası dergisi Cumartesi Söyleşisinde “Günümüz Şiiri konulu bir konuşma yaptı. Günümüz şiirinin derinlikli ve şairin millisinin olmadığını, kendisinin de evrensel bir şair olduğunu söyledi.

ANARŞİZMİN KARA BAYRAĞI

Telli, dört yıl sonra 3 Mart 1990’da Öğretmen Dünyasında yeniden bir şiir söyleşisinde bulundu. Bu kez görüşlerini Cemal Süreya şiiri üzerinden anlattı: “Yaygın beğeniye teslim olan şair tükenmiştir” diyordu.

Telli artık günün tanınmış şiirleri arasına girmişti. 10 Ekim 1994’te Küçük Tiyatro’da bu kez “Ahmet Telli Şiir Akşamı” programını izledim. Defterime “Kötü bir geceydi” notunu düşmüşüm! 11 Mayıs 1996’da gene Öğretmen Dünyasında Ahmet Telli’nin konuşması vardı. Bu kez not defterime “Çok kötü konuştu. Onun anarşizmi savunmasından hiç hoşlandım” diye not düştüm.

Kendisindeki değişimi de “Belki Yine Gelirim”de şöyle dile getiriyor:

Anlamını yitiren bir şeyler mi var şimdilerde

Yazdığım şiirlere yabancıyım, sokaklara yabancıyım” (23)

Telli, Öğretmen Dünyasının bir kez daha 18 Aralık 1999’da konuğu oldu. Bu kez anarşizmin kara bayrağını yükseltmesi ve onu militanca savunmasını görerek üzüldüm. Bunu kendisine de söyledim. Ancak okurun sosyalizm ile anarşist dünya görüşü arasındaki farkı anladığı da kuşkuluydu. Telli düzene muhalefet ediyordu ve aşk şiirleri yazıyordu.

Ahmet’in ünlü bir şair olduktan sonra özel yaşamındaki dalgalanmalar, bizim gibi öteki dostlarının da canını sıkmış olmalı. Fakat böyle durumda yapılacak girişimler genellikle sonuçsuz kalmaya mahkûmdur. Telli, dünya görüşü gibi, özel hayatındaki değişikliklerden de hoşlanıyordu.

“Soluk soluğa yaşamalı insan

Her sabah yeni bir şeyler görebilmeli

Ve cehenneme dönse de bütün bir ömür

Mutlaka bireyler değişmeli her gün”

(Su Çürüdü, s. 14)

14 Mayıs 200’de Kitap Fuarında sohbet ettik..

İki ay bir ceza aldığı için 5 Temmuz 2023’te telefon ederek geçmiş olsun dedim. İlişkimiz bu gibi aramalarla sınırlı kaldı.

KIZIL BAYRAK

12 Temmuz’da onun için yapılan törendeki konuşanlar ve konuşmalar, Telli’nin anarşizmden vazgeçtiğini, sosyalizmde karar kıldığını gösteriyor. Bu gelişme Türkiye’de anarşizmin bir geleceğinin bulunmadığını da gösteriyor. Gün Zileli’nin kulakları çınlasın.

Tabutunun üzerine örtülen kırmızı örtü “Kızıl bayrak” olarak nitelendi. Ahmet, Devrimci 78’liler Federasyonu ve Bilim Sanat Derneğinin başkanıydı. Kürt demokratik hareketi içinde önemli bir yer edinmişti. Devrimci Türk aydınlarının durması gerektiği yerdeydi ve bundan sevinç duymak gerekir.

Türkiye halkının ihtiyaçları ve devrimci birikimleri daha nice Ahmet Telliler yetiştirecek ve elbet de onların özlemi bir gün gerçekleşecektir.

10:49

Yazarın diğer yazıları
Bir Ahmet Telli Yazısı Türk Burjuvazisinin Nato’ya Sığınması Hekimoğlu Türküsü Hakkında Kadir İnanır... Çarık Okumaz Yazmaz Millet İktidarın CHP'yi Yok Etme Çabası Memleket Haberleri CHP'nin Başına Gelen Ege Mİ, Adalar Denizi Mİ? Halkçı Eğitim Düşüncesini Canlandırma Olanakları Halkçı Eğitimin Kaynakları Halkçı Eğitim Mücadelesi Zorunluluktur Okullara Saldırılar: Öğrencilerimize Ne Oldu? Köy Enstitülerini Kim Kapattı? Cumhuriyetçiler Kurultayı Ve Halkçılık Yalçın Küçük: Dikkatleri Üzerinde Toplamak İstiklal Marşı Arapça Söylenirse! Sosyalizm Öldü Mü? İlber Ortaylı ABD-İran Savaşı: Dış Tehdit Karşısında Üç Kırılma Noktası Okullarda Ramazan Etkinlikleri: Devletin Dini Adalettir Özgür Özel'e Açık Mektup Köy Enstitüleri Sürprizi: ŞEHİR BURJUVA DEMEKTİR 68’liler Sosyalisttir Acı Patlıcanı Kırağı Çalmaz Her Dindar, İyi İnsan Mıdır? Al Birini Vur Ötekine! 2025'te Yazı Hayatım 2025’te Neler Okudum Biraz “Milliyetçilik” Lütfen! Cellâdına Âşık Olma Meselesi Medyamızın Acıklı Dururmu CHP İmralı’ya Neden Gitmiyor? İddianame ATATÜRK Fatsa’da Sosyalist-Kemalist İttifakı Cumhuriyet Kavgası Kürt Sorunu Böyle Çözülmez Fatsalı Sarıhan Sülalesinde Politik Tercihler Okuma Alışkanlığını Nasıl Kazandırmalı? Uşak'ta iki gün Fatsa'da sekiz gün Kaldıralım sınıfları Tatil kültürü Kokuşma dibe vurdu Balık baştan koktu Mini etekle devrim yapamayız Alevi ve Kürt cumhurbaşkanı yardımcıları Mutaassıp, Ümmetçi, İslamcı, Şeriatçı CHP için: Hattı müdafaa yoktur, Sathı müdafaa vardır Eğitimimizin Dört Büyük Sorunu İnceldiği Yerden Mi? Hanım Kırar Bardağı Kaza Olur… Yüz Yıl Sonrasını Kim Bilebilir? Kürtler, Lozan ve Demokrasi Yüz Yıllık Bir Tabu Yıkılırken Sırrı Süreyya Önder'le Bizim Eve Ayda Kaç Lira Giriyor? 23 Nisan 1920'de Neler Olmuştu Köy Enstitüleri Yeniden Açılabilir Mi? Doğrusunu Söylemek Gerek Yoksullar Neden Sağcıdır? CHP’ye Çekilen Operasyon: KİM KAZANDI KİM KAYBETTİ? Üçüncü Dalganın Niteliği Pişmiş Aşa Su Katmak Gibi Olmasın Ama… İmam Hatip Okulunda Konferans Vermek! Öcalan’ın Çağrısı Üzerine: BAHARA BİR ŞEY DİYEN VAR MI? TÜSİAD’ın Açıklaması hakkında:Sınıf Mücadelesi Keskinleşiyor Ne Amerika Ne Rusya Tam Bağımsız Türkiye Muhalefetin Cumhurbaşkanı Adayı Nasıl Belirlenmeli? Esat'ın Posterleri Ayaklar Altında! Cehennem Odunu!” Suriye, Yağma Hasan’ın Böreği Mi? Sosyalistler Neden Oy Alamıyor? Muazzez İlmiye Çığ’ın Misyonu Ne İdi? Faşizmin Ayak Sesleri Kovsan Da Gitmez Okul Müdürlerini Neden Öğretmenler Seçmesin? Kadın Cinayetleri: NE BU ŞİDDET BU CELAL?

Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad	*
E-Mail	*
	Kalan karekter sayısı:
Yorum	*
	Güvenlik kodunu giriniz: *
	(* Doldurulması zorunlu alanlar)